Dieetcoach: Hoe verslavend is koffie?

0

De dieetcoach

Hoe verslavend is koffie?

Elke ochtend start ik met een kop koffie. Persoonlijk vind ik dit een prettige gewoonte, waarbij ik de indruk heb dat ik het niet perse nodig heb, maar gewoon lekker vind. Recent is er onderzoek gedaan of wij echt afhankelijk van cafeïne kunnen worden.

Koffie drinken heeft voordelen: het pept op, is lekker, u wordt er wakker van en koffie drinken is een sociale bezigheid. Sommige koffiedrinkers ervaren milde klachten, zoals hoofdpijn, als zij  plotseling stoppen met koffiedrinken. Komt dit omdat deze mensen afhankelijkheid van cafeïne zijn? En is koffie verslavend? Dit waren de vragen bij recent onderzoek. De onderzoekers Satel en Nehlig deden beiden onderzoek naar wetenschappelijke studies over dit onderwerp. Satel komt tot de conclusie dat cafeïne niet zodanig onweerstaanbaar is dat dit tot problemen leidt. De inname van cafeïne is volgens Satel niet schadelijk voor individu of maatschappij en gebruikers voelen geen dwang om het te gebruiken.

Hoewel zich bij een deel van de koffiedrinkers milde ontwenningsverschijnselen voordoen als ze plotseling stoppen met koffiedrinken, is dit volgens deze auteur niet problematisch. Nehlig komt tot vergelijkbare conclusies. In haar overzicht worden verschillende criteria in overweging genomen, namelijk tolerantie (de mate waarin je een stof verdraagt en/of verwerkt), ontwenningsverschijnselen, gedragsversterkende aspecten en afhankelijkheid. Volgens Nehlig is er gedeeltelijk sprake van tolerantie en komen ontwenningsverschijnselen, zoals lichte hoofdpijn, soms voor na het acuut stoppen van cafeïnegebruik. Ook beschrijft ze dat cafeïne een wezenlijk ander effect heeft op de hersenen dan bijvoorbeeld cocaïne, morfine en nicotine.

Deze drugs activeren die delen van de hersenen die betrokken zijn bij afhankelijkheid en beloning. Hierdoor zijn zelfs lage doses verslavend. Cafeïne stimuleert deze delen van de hersenen niet. De conclusie van Nehlig is dat hoewel cafeïne gedeeltelijk aan sommige criteria voor afhankelijkheid voldoet, het risico op verslaving laag is. Het belangrijkste symptoom van cafeïneafhankelijkheid is het optreden van milde ontwenningsverschijnselen als hoofdpijn en verminderde alertheid. Deze klachten treden volgens de meeste studies op bij 11 tot 22% van de koffiedrinkers.

De symptomen beginnen over het algemeen 12 tot 24 uur nadat de cafeïne-inname gestopt is en bereiken een piek na 20 tot 48 uur. Door de cafeïne-inname geleidelijk af te bouwen, kunnen de klachten geheel vermeden worden. Wat de oorzaak van de symptomen is, is nog niet volledig opgehelderd. Ook voedingsautoriteiten zien geen reden om matig gebruik van koffie te ontraden en cafeïne verslavend te noemen. Zo stelde de Europese voedselautoriteit EFSA vast dat cafeïne tot 400 mg/dag (4-5 kopjes koffie) veilig is en dat het bewezen is dat cafeïne de alertheid bevordert. Voor zwangere en lacterende vrouwen is de bovengrens voor cafeïne 200 mg/dag. Overigens zit er in thee theïne, hetgeen een soortgelijke werking heeft.

Per kopje zit hier 30-40 mg in. En ook in een glas cola zit 40 mg cafeïne. Er is ook een consumentenonderzoek geweest onder Nederlanders van 16 jaar en ouder. Ruim de helft van de 1381 deelnemers denkt dat koffie verslavend is. Het idee is dus nogal hardnekkig. In onderzoek naar cafeïneafhankelijkheid spelen ook gedragsfactoren een rol. Hoogleraar gedragswetenschappen Monique Lorist (van de Rijksuniversiteit Groningen) geeft aan dat mensen ook gevoelig zijn voor verstoringen van hun dagelijkse routines. De ontwenningsverschijnselen die men toeschrijft aan cafeïne hebben daarmee wellicht ook andere oorzaken. Zo kan een lichte hoofdpijn in het weekend veroorzaakt worden door verminderd koffiegebruik, maar ook door een verandering in de normale gang van zaken. Denk bijvoorbeeld aan de vrijdagmiddagborrel en daarna uitslapen op zaterdagochtend. Of hoofdpijn door stress, die ontstaat doordat iets af moet. Door lang door te werken, veel koffie te drinken om wakker te blijven en ’s ochtends weer vroeg op te staan, kunnen er klachten ontstaan die niet perse alleen door het vele koffiedrinken komen…

Wilt u meer weten? Neem dan contact op met Irene van der Vuurst, diëtist Libra, tel. 06-11276810. Libra is gevestigd in Franeker (De Metro), Harlingen (Fysio Harlingen) en Sexbierum (Fysio Harlingen). De diëtist wordt vergoed vanuit de basisverzekering en u heeft geen verwijzing (meer) nodig.

franekeractueel.nl


error: Bericht Beveiligd!